هات پلیت آزمایشگاهی چیست و معرفی 8 نوع آن
هات پلیت آزمایشگاهی (Hot Plate) یکی از تجهیزات آزمایشگاهی میباشد و اگر بخواهیم از کاربردهایی که دارد نام ببریم اغلب برای حرارت دادن و گرم کردن تدریجی مایعات و مواد آزمایشگاهی مورد استفاده قرار میگیرد. اگر شما هم می خواهید بدانید هات پلیت چیست ؟ هات پلیتها با نام اجاق بشقابی نیز شناخته میشوند و در نمونههای جدید و امروزی این دستگاه امکان همزدن مواد و محلولها همزمان با گرم شدن امکانپذیر میباشد.
این مقاله به طور کامل به بررسی هات پلیت آزمایشگاهی (Hot Plate) و پاسخ به سوال hot plate چیست میپردازد. از انواع مختلف دستگاه هات پلیت مانند هات پلیت استیرر، شیکر، و هات پلیت مگنت دار تا نحوه کارکرد، مزایا، ملاحظات ایمنی و نکات مهم در خرید آن را بررسی میکند.
همچنین به تفاوت بین هات پلیت دیجیتال و آنالوگ و انواع جنس صفحات (استیل، آلومینیوم، چدن) اشاره میکند. اگر به دنبال اطلاعاتی جامع درباره هات پلیت آزمایشگاهی هستید، این مقاله از سکوبندی آزمایشگاه بایرمن برای شماست.
هات پلیت آزمایشگاهی و کاربرد آن
هات پلیت چیست؟ دستگاه هات پلیت آزمایشگاهی دستگاهی کوچک و رومیزی میباشد و دارای صفحه مسطح آلومینیومی (فلزهای رسانا) و یا سرامیک همراه با دو المنت حرارتی (یا بیشتر) است. شیشه آلات آزمایشگاهی حاوی محلول با قرارگیری روی این سطح گرم میشود و ترکیبات آنها در یکدیگر حل میشود.
در تعریف هات پلیت آزمایشگاهی در وبسایت ویکیپدیا اینگونه میخوانیم؛
اجاق بشقابی یا هات پلیت (انگلیسی: Hot plate) نوعی اجاق برقی با المنت است که بیشتر در بیرون از خانه که اجاق گاز در دسترس نیست و نیز در آزمایشگاهها مورد استفاده قرار میگیرد.
سایر تجهیزات بکار رفته در دستگاه هات پلیت آزمایشگاهی شامل موارد زیر است:
|
تجهیزات/ویژگی |
عملکرد |
توضیحات و کاربرد |
|---|---|---|
|
نور مادون قرمز |
تولید گرما |
برای گرم کردن مواد روی صفحه هات پلیت از نور مادون قرمز استفاده میشود. |
|
مقاومت الکتریکی |
تبدیل انرژی الکتریکی به گرما |
بخش اصلی تولید حرارت در هات پلیت است. |
|
کنترلگر دما |
تنظیم و کنترل دمای صفحه |
دما را بر اساس نیاز آزمایش یا دستور کار تنظیم میکند تا حرارت ثابت بماند. |
|
پیچ چرخش |
تنظیم سرعت همزن (در مدلهای مجهز به همزن مغناطیسی) |
امکان مخلوط کردن مواد به صورت یکنواخت فراهم میشود. |
|
موتور |
ایجاد حرکت چرخشی (برای همزن مغناطیسی) |
همزن مغناطیسی را به حرکت در میآورد تا مخلوط کردن مواد امکانپذیر شود. |
|
سیستم کنترل خاموش/روشن |
روشن و خاموش کردن دستگاه |
کنترل ایمنی و استفاده راحت از دستگاه را فراهم میکند. |
لازم به ذکر است دستگاه هات پلیت آزمایشگاهی تنها در آزمایشگاهها کاربرد نداشته و به صورت عمومی نیز کاربرد دارد. برای نمونه در بیرون خانه اجاق گاز در دسترس نیست و به دلیل حمل ساده و ابعاد کوچکی که دارد مورد استفاده قرار میگیرد.
نحوه کار دستگاه هات پلیت آزمایشگاهی
همانطور که اشاره شد اجاق بشقابی در آزمایشگاهها برای گرم کردن نمونههای آزمایشی درون ظروف شیشهای کاربرد دارد و عمل گرم کردن را به دو روش زیر انجام میدهد:
گرم کردن به روش معلقسازی
در روش معلقسازی، محلولها به صورت تماس غیر مستقیم ظروف با دستگاه هات پلیت آزمایشگاهی گرم میشوند. به گونهای که ظروف شیشهای به صورت معلق بالای صفحات اجاق بدون هیچگونه تماسی با آن قرار میگیرند.
در این روش دمای ظرف ابتدا افزایش مییابد و سپس موجب گرم شدن و بالا رفتن دمای نمونه آزمایشی میگردد. این روش عموما برای انجام آزمایشاتی که دمای نمونه نباید به دمای جوش برسد، کاربرد دارد.
گرم کردن نمونه به روش سرپا کردن ورق قلع
در این روش برای گرم کردن نمونه ابتدا ظرف شیشهای بالای صفحه دستگاه هات پلیت قرار میگیرد، سپس با استفاده از ورق قلعی بخش بالای ظرف تا پایین سطح دستگاه پوشانده میشود. به گونهای که علاوهبر ظرف بیشتر قسمتهای دستگاه نیز پوشانده شود. به این ترتیب دمای نمونه به تدریج افزایش مییابد.
انواع هات پلیت آزمایشگاهی
اگر بخواهید بدانید که انواع هات پلیت چیست باید عرض کنیم، هات پلیتهای آزمایشگاهی در انواع مختلف طراحی و به بازار عرضه میگردند.
برخی از نمونههای این دستگاه در کنار گرم نمودن نمونه آزمایشی قادر به همزدن و حرارت دادن به نمونه نیز هستند. در ادامه برخی از پرکاربردترین انواع این دستگاه را معرفی مینماییم:
دستگاه هات پلیت استیرر (همزن مغناطیسی)
هات پلیت استیرر آزمایشگاهی یا همان دستگاه هات پلیت با قابلیت همزن مغناطیسی، یک ابزار پیشرفته است که فراتر از یک اجاق بشقابی ساده عمل میکند. دستگاه با ترکیب گرمایش و همزدن، امکان آماده سازی دقیق تر و کارآمدتر نمونه ها را فراهم میسازد.
عملکرد این دستگاه هات پلیت به این صورت است که با استفاده از یک آهنربای موتوری، میله همزن را در داخل ظرف نمونه به گردش در میآورد. این عمل باعث حل شدن یکنواخت مواد و توزیع حرارت به صورت همگن در نمونه میشود.
مزایای استفاده از هات پلیت استیرر آزمایشگاهی:
- کنترل دقیق: هات پلیت آزمایشگاهی استیرر معمولاً دارای صفحه نمایش دیجیتالی است که به کاربر اجازه میدهد دما و سرعت همزدن را به دقت تنظیم کند.
- همزدن یکنواخت: امکان همزدن یکنواخت و مداوم نمونهها در حین گرم شدن، که برای واکنشهای شیمیایی و حل کردن مواد بسیار مهم است.
- جدا کردن نمونهها: این دستگاه میتواند به جدا کردن نمونهها کمک کند و از تجمع مواد در یک نقطه جلوگیری کند.
- جلوگیری از گرمای بیش از حد: با همزدن مداوم، از ایجاد نقاط داغ و گرم شدن بیش از حد نمونه جلوگیری میکند.
- جلوگیری از تشکیل نقطه داغ: با توزیع یکنواخت حرارت، خطر سوختن یا تخریب نمونه به دلیل حرارت موضعی کاهش مییابد.
شیکر آزمایشگاهی
این نوع هات پلیت آزمایشگاهی به دلیل داشتن صفحهای متحرک همراه با قابلیت کنترل سرعت حرکت صفحه برای هوادهی، تکان دادن و همزدن نمونههای محلول کاربرد دارد.
حرکت این دستگاه بسته به نوع آن میتواند دورانی، لرزشی، رفت و برگشتی و یا الاکلنگی باشد. در حال حاضر این دستگاه به صورت دیجیتالی تایمردار در ابعاد مختلف و مناسب برای انواع شیشه آزمایشگاهی نظیر لوله، ارلن و … طراحی و تولید میگردد.
شیکر لوله (ورتکس میکسر)
شیکر لوله به دلیل وجود هد کوچک برای قرارگیری در انتهای لوله آزمایشگاهی، برای مخلوط نمونههای درون ظروف و جدایی رسوب آنها بعد از سانتریفیوژ کاربرد دارد.
هات پلیت مگنت دار
این دستگاه از ادغام دو دستگاه همزن مغناطیسی یا اجاق بشقابی (هات پلیت آزمایشگاهی) تشکیل شده است. هات پلیت مگنت دار آزمایشگاهی، یک ابزار ترکیبی و کارآمد، نتیجه ادغام دستگاه هات پلیت با قابلیت همزدن مغناطیسی است.
این هات پلیت آزمایشگاهی به گونهای طراحی شده که میتواند به طور همزمان عملیات گرم کردن و مخلوط کردن نمونههای آزمایشگاهی را انجام دهد، به این ترتیب بازدهی و دقت فرایند را به طور چشمگیری بهبود میبخشند.
ویژگی ها و مزایای هات پلیت مگنت دار
- عملکرد همزمان: توانایی انجام گرمایش و همزدن به طور همزمان، که زمان آمادهسازی نمونهها را کاهش میدهد.
- مدلهای متنوع: این دستگاه در انواع مختلفی از جمله مدلهای تک خانه، چند خانه، دیجیتالی و آنالوگ در بازار موجود است تا نیازهای مختلف آزمایشگاهها را پوشش دهد.
- تنظیم مستقل: در هات پلیت آزمایشگاهی مگنت دار، سرعت چرخش مگنت به صورت مستقل قابل تنظیم است، که امکان بهینهسازی فرآیند مخلوط کردن را فراهم میکند.
- مخلوط کردن بدون تماس: برای مخلوط کردن مایعات، از مگنتهای داخل ظرف استفاده میشود، که نیازی به ارتباط مکانیکی مستقیم با دستگاه نیست و از آلودگی نمونه جلوگیری میکند.
- انعطافپذیری در انتخاب مگنت: اندازه و شکل مگنتها بر اساس سرعت چرخش مورد نیاز و نوع مایع داخل ظرف انتخاب میشود، که انعطافپذیری بالایی را برای کاربر فراهم میکند.
به این ترتیب، هات پلیت مگنت دار آزمایشگاهی، یک راه حل یکپارچه و کارآمد برای گرم کردن و مخلوط کردن نمونهها در آزمایشگاه است.
این پلیت آزمایشگاهی، با ارائه امکانات پیشرفته، به محققان و تکنسینهای آزمایشگاه کمک میکند تا آزمایشها و فرآیندهای خود را با دقت و سرعت بیشتری انجام دهند. اگر بپرسید هات پلیت چیست؟ میتوان گفت نوع مگنتدار آن، ترکیبی هوشمندانه از حرارت و اختلاط است.
هیتر آزمایشگاهی
هیتر از دیگر تجهیزات مورد استفاده آزمایشگاهی است که در صورت ترکیب با همزن مغناطیسی از عملکردی مانند هات پلیت مگنت برخوردار میشود. این دستگاه در حال حاضر در انواع مختلفی چون هیتر آزمایشگاهی استیرر، صنعتی، منتل با پوششی خاص طراحی و تولید میشود.
لازم به ذکر است در صورت استفاده از هیتر آزمایشگاهی ضمن تنظیم دمای دستگاه بین 100 تا 750 درجه سانتی گراد، از برقی با ولتاژ 120 تا 480 ولت استفاده نمایید. هیتر از دیگر تجهیزات مورد استفاده آزمایشگاهی است که در صورت ترکیب با همزن مغناطیسی از عملکرد مانند هات پلیت مگنت برخوردار می شود.
هات پلیت آزمایشگاه صفحه استیل، آلومینیوم و چدن
از نظر جنس صفحه، سه نوع کلی هات پلیت آلومینیوم، چدن و جنس استیل یا آهن ضد زنگ وجود دارد. این سه مدل تفاوت خاصی با یکدیگر ندارند و در واقع جنس پلیت، یک فاکتور تعیین کننده و اثرگذار در عملکرد دستگاه نیست.
هات پلیت صفحه مستطیلی و صفحه گرد
هات پلیت آزمایشگاهی از نظر شکل ظاهری صفحه گرمایشی، به دو دسته کلی هات پلیت با صفحه مستطیل شکل و هات پلیت با صفحه گرد تقسیمبندی میشوند. شکل صفحه هات پلیت تأثیری در عملکرد اصلی دستگاه ندارد؛
اما معمولاً هات پلیت آزمایشگاهی با صفحات مستطیلی برای ظرفیتهای بالاتر و هات پلیت با صفحات گرد برای ظرفیتهای پایینتر مورد استفاده قرار میگیرند. در نهایت، مساحت و ابعاد صفحه گرمایشی هات پلیت اهمیت بیشتری نسبت به شکل آن دارد.
هات پلیت دیجیتال و آنالوگ
هات پلیت آزمایشگاهی در دو نوع کلی دیجیتال و آنالوگ تولید میشوند. مدلهای دیجیتال مجهز به نمایشگر هستند و تنظیمات هات پلیت از طریق پنل دیجیتالی انجام میپذیرد. در مقابل، مدلهای آنالوگ فاقد نمایشگر بوده و تنظیمات به صورت دستی صورت میگیرد.
اگرچه تفاوت اساسی در عملکرد این دو نوع هات پلیت وجود ندارد، اما نوع دیجیتال هات پلیت آزمایشگاهی برای کاربردهایی که نیازمند دقت و کنترل بیشتر هستند، ارجحیت دارد.
بررسی مزایای هات پلیت آزمایشگاهی یا اجاق بشقابی
هات پلیت آزمایشگاهی به عنوان یک ابزار گرمایشی انتقال گرما پرکاربرد، نه تنها به دلیل قیمت مناسب، بلکه به خاطر مزایای متعدد دیگر، در آزمایشگاهها به یک انتخاب هوشمندانه تبدیل شده است. این دستگاه هات پلیت، فراتر از صرفهجویی اقتصادی، کارایی و ایمنی را نیز به همراه دارد.
- مقرون به صرفه: هات پلیت به دلیل هزینه پایین خرید و نگهداری، یک تکنولوژی مقرون به صرفه برای آزمایشگاهها با بودجه محدود محسوب میشود.
- کنترل دما: هات پلیت آزمایشگاهی معمولاً دارای سیستم کنترل دما است که امکان تنظیم دقیق و حفظ دمای مورد نیاز برای آزمایشها را فراهم میکند.
- گرمایش یکنواخت: طراحی این دستگاهها به گونهای است که گرمایش یکنواختی را در سطح صفحه ایجاد میکنند و از ایجاد نقاط داغ و سوختن نمونهها جلوگیری میکنند.
- سهولت استفاده: هات پلیت به سادگی قابل استفاده است و نیاز به آموزش پیچیدهای ندارد.
- تنوع در اندازه و مدل: پلیت آزمایشگاهی در اندازهها و مدلهای مختلفی موجود است که به کاربر امکان میدهد دستگاه مناسب با نیاز خود را انتخاب کند.
- ایمنی: بسیاری از مدلهای جدید هات پلیت دارای ویژگیهای ایمنی مانند خاموش شدن خودکار در صورت گرم شدن بیش از حد هستند.
ملاحظات ایمنی در استفاده از هات پلیت آزمایشگاهی
استفاده از هات پلیت آزمایشگاهی، ابزاری حیاتی در بسیاری از آزمایشگاهها، نیازمند رعایت دقیق نکات ایمنی برای جلوگیری از حوادث و تضمین محیطی امن است. در این راهنما، به جنبههای کلیدی ایمنی در کار با هات پلیت میپردازیم:
- اتصال به زمین: همواره دستگاه هات پلیت را به پریز برق مناسب که دارای سیم اتصال به زمین (ارت) است، وصل کنید. با اتصال به زمین از شوک الکتریکی جلوگیری میشود.
- محیط مناسب: از استفاده از هات پلیت در مکانهایی که مواد آتشزا، قابل احتراق، یا گازهای خورنده سمی وجود دارد، خودداری کنید.
- تجهیزات ایمنی فردی: در صورت کار با محلولهای آتشزا، حتماً از وسایل حفاظت فردی مانند عینک و دستکش ایمنی استفاده نمایید.
- توجه به حرارت باقیمانده: به خاطر داشته باشید که سطح صفحه پلیت آزمایشگاهی حتی پس از خاموش کردن دستگاه، تا مدت طولانی داغ باقی میماند.
- مواد نامناسب: از قرار دادن موادی مانند ورقههای فلزی، مواد عایق حرارتی، یا ظروف شیشهای با نقطه ذوب پایین بر روی هات پلیت خودداری کنید.
- فضای کافی: هات پلیت مگنت یا هر نوع دیگری از این دستگاه را در مکانی قرار دهید که اطراف آن فضای خالی کافی برای گردش هوا و جلوگیری از تجمع حرارت وجود داشته باشد.
- ظروف سنگین: از قرار دادن ظروف بسیار سنگین بر روی هات پلیت خودداری کنید، زیرا این کار میتواند به دستگاه آسیب برساند.
با در نظر گرفتن این نکات کلیدی، میتوانید با ایمنی و اطمینان از هات پلیت آزمایشگاهی استفاده کنید و از بروز حوادث جلوگیری نمایید.
قیمت و خرید هات پلیت آزمایشگاهی
برای خرید هات پلیت آزمایشگاهی با کیفیت و مناسب، بهتر است از شرکتهای معتبر اقدام کنید تا هات پلیت مگنت دار اصل با تضمین کیفیت و خدمات پس از فروش را دریافت نمایید. امروزه خرید هات پلیت مگنت به دلیل کارایی بالای آن در همزدن و حرارتدهی نمونهها، بسیار رایج شده است و انتخاب یک مدل مناسب میتواند تاثیر زیادی در دقت آزمایشها داشته باشد.
برای اطلاع از لیست قیمت هات پلیت آزمایشگاهی میتوانید به سایتهای معتبر مراجعه کنید و قیمتها را بررسی نمایید. به عنوان مثال، مشاهده هات پلیت دیجی کالا میتواند برای مقایسه قیمتها و بررسی تنوع مدلها مفید باشد، اما برای خرید حتماً به نظرات کاربران، اصالت برند و گارانتی محصول توجه کنید تا انتخابی مطمئن داشته باشید.
قیمت هات پلیت آزمایشگاهی بسته به ویژگیهایی مانند هات پلیت مونتاژ داخلی یا خارجی، ظرفیت حرارتی، و دارا بودن مگنت متفاوت است. به طور خاص، قیمت هات پلیت مگنت دار کمی بالاتر است اما کارایی و دقت بالاتری در همزدن محلولها ارائه میدهد.
در نهایت، برای خرید هات پلیت آزمایشگاهی، توصیه میشود علاوه بر بررسی قیمت، به کیفیت ساخت، ایمنی و خدمات پس از فروش محصول توجه داشته باشید تا خریدی مقرونبهصرفه و مطمئن داشته باشید.
سوالات پرتکرار کاربران در رابطه با پلیت آزمایشگاهی
هات پلیت دیجیتال دارای صفحه نمایش و کنترل دیجیتالی دما است در حالی که مدل آنالوگ فاقد نمایشگر بوده و تنظیم دما به صورت دستی انجام میشود.
هات پلیت استیرر همزمان با گرم کردن، محلول را با استفاده از همزن مغناطیسی به هم میزند. این امر باعث توزیع یکنواخت گرما و جلوگیری از سوختن نمونه میشود.
همیشه از اتصال به زمین استفاده کنید، از قرار دادن مواد قابل اشتعال در نزدیکی آن خودداری کنید و پس از خاموش کردن، به خاطر داشته باشید که صفحه گرمایشی مدت زمان زیادی داغ میماند.
