گواهینامه ATEX و اهمیت آن در تجهیزات آزمایشگاه
گواهینامه ATEX یکی از مهمترین مجوزهای ایمنی برای کار در محیطهای دارای جوهای بالقوه انفجاری است. این گواهینامه تضمین میکند که تجهیزات آزمایشگاهی از استانداردهای لازم برای پیشگیری از وقوع انفجار و حوادث جدی برخوردار هستند. شرکت بایرمن با ارائه انواع تجهیزات و سکوبندی آزمایشگاهی دارای گواهینامه ATEX (اتکس)، ایمنی کارکنان و محیط کار را به بهترین شکل ممکن تضمین میکند. لازم به ذکر است که از زمان تاسیس آزمایشگاه باید به تمامی این نکات توجه ویزه ای داشته باشید.
در پاسخ به سوال گواهینامه ATEX چیست؟ به طور خلاصه می توان گفت، این دستورالعمل اروپایی برای محافظت از افراد و تجهیزات در محیطهای دارای گاز، بخار، گرد و غبار یا دود قابل اشتعال وضع شده است. محیطهای کاری با مناطق مستعد مشخص میشوند و بسته به احتمال وقوع انفجار، به زونهای مختلف تقسیم میشوند.
این تقسیمبندی با عنوان زون بندی حادثه شناخته میشود و شامل زون 0، زون 1، زون 2 برای گاز و بخار و زون 20، 21 و 22 برای گرد و غبار است. به عنوان مثال، زون 2 چیست؟ منطقهای است که احتمال حضور جو انفجاری در آن کم اما غیر صفر است و تجهیزات نصبشده در آن باید دارای گواهینامه ضد انفجار اتکس باشند.
تجهیزات دارای گواهینامه atex یا (کد atex) به گونهای طراحی شدهاند که در محدوده LEL و UEL ماده قابل اشتعال کار میکنند و حتی در دما و فشارهای استاندارد، از وقوع انفجار جلوگیری میکنند. شرکت بایرمن تمامی تجهیزات و امکانات آزمایشگاهی خود را مطابق با استانداردهای ATEX و تجهیزات برای جوهای بالقوه انفجاری تولید میکند تا ایمنی کارکنان به حداکثر برسد.
کلاسبندی ATEX
|
معیار |
نوع ماده |
Zone |
احتمال وقوع انفجار |
توضیح و نکات ایمنی |
|---|---|---|---|---|
|
توضیح و نکات ایمنی |
احتمال وقوع انفجار |
Zone |
نوع ماده |
معیار |
|
محیطی که انفجار بهطور مداوم یا برای مدت طولانی رخ میدهد |
بسیار زیاد |
0 |
گازهای قابل اشتعال، بخار، بخارات هیدروکربنی |
گاز، بخار، دود |
|
محیطی که احتمال وقوع انفجار در شرایط عادی وجود دارد |
زیاد |
1 |
- |
- |
|
محیطی که انفجار بهطور معمول رخ نمیدهد، ولی ممکن است در شرایط خاص اتفاق بیفتد |
کم |
2 |
- |
- |
|
انفجار دائمی یا طولانیمدت گرد و غبار در هوا |
بسیار زیاد |
20 |
گرد و غبار قابل احتراق (چوب، آرد، فلزات) |
گرد و غبار |
|
محیطی که احتمال وقوع انفجار گرد و غبار در شرایط عادی وجود دارد |
زیاد |
21 |
- |
- |
|
محیطی که انفجار گرد و غبار بهندرت و در شرایط غیرعادی رخ میدهد |
کم |
22 |
- |
- |
|
دستگاههای مورد استفاده در معادن زغالسنگ |
- |
گروه I (معدن) |
تجهیزات صنعتی در محیطهای قابل انفجار |
دستگاهها (Equipment) |
|
دستگاههای مورد استفاده در صنایع با گاز یا گرد و غبار قابل انفجار |
- |
گروه II (صنعتی) |
- |
- |
|
محدوده دمای سطح مجاز برای جلوگیری از اشتعال مواد |
- |
T1-T6 |
مواد قابل اشتعال |
دما (Temperature class) |
دستورالعمل های ATEX و کاربرد آن در تجهیزات آزمایشگاهی
دستورالعملهای ATEX شامل دو بخش اصلی است:
- دستورالعمل ATEX 95 برای دستگاهها و تجهیزات مورد استفاده در محیطهای انفجاری.
- دستورالعمل ATEX 137 برای محیطهای کاری و ایمنی کارکنان.
تمامی تجهیزات آزمایشگاهی بایرمن دارای کد ATEX هستند و شامل علامت ضد انفجار میباشند. این علامت نشان میدهد که دستگاه یا کابینت در مناطق مستعد نصب شده، از لحاظ ایمنی تایید شده و مطابق با استانداردهای اروپایی ساخته شده است.
زون بندی حادثه کمک میکند تا کارفرما بداند کدام منطقه نیازمند تجهیزات ویژه است. به عنوان مثال، زون 2 محدودهای است که احتمال حضور جو انفجاری کم است اما تجهیزات باید استانداردهای گواهینامه ATEX و IECEX را رعایت کنند.
در ادامه دیگر دستورالعملهای گواهینامه ضد انفجار اتکس ATEX را آوردهایم:
|
بخش |
دستورالعمل / استاندارد |
شرح |
توضیحات مهم |
|---|---|---|---|
|
دستگاهها |
ATEX 95 / 94/9/EC |
الزامات تجهیزات و دستگاههای مورد استفاده در محیطهای قابل انفجار |
جدیدترین نسخه: Directive 2014/34/EU منتشر شده در 20 آوریل 2016 |
|
محیطهای کاری |
ATEX 137 / 99/92/EC |
الزامات ایمنی و مدیریت ریسک در محیطهای دارای جو قابل انفجار |
کارفرما موظف به تعیین کلاسبندی زونها و اقدامات پیشگیرانه |
|
مواد منفجره شهری |
93/15/EEC |
تنظیم ایمنی در حمل و نگهداری مواد منفجره |
ویژه صنایع شهری و شهری-صنعتی |
|
بالابرها |
95/16/EC |
الزامات طراحی و ایمنی تجهیزات بالابر |
شامل آسانسورها و جرثقیلها |
|
دستگاههای دارای فشار بالا |
97/23/EC |
ایمنی تجهیزات تحت فشار |
شامل مخازن و لولههای تحت فشار |
|
وسایل اندازهگیری |
2004/22/EC |
استاندارد دستگاههای اندازهگیری |
شامل کنتور و تجهیزات صنعتی |
|
سازگاری الکترومغناطیس |
2004/108/EC |
EMC و جلوگیری از تداخل الکترومغناطیسی |
شامل حفاظت تجهیزات حساس |
|
ولتاژ پایین |
2006/95/EC |
الزامات ایمنی تجهیزات الکتریکی |
شامل تجهیزات با ولتاژ پایین صنعتی |
|
کالاهای آتش بازی |
2007/23/EC |
ایمنی و کنترل تولید و فروش مواد آتشبازی |
شامل محدودیتهای ذخیرهسازی و استفاده |
|
دستگاههای اندازهگیری وزن غیر اتوماتیک |
2009/23/EC |
استاندارد ترازوها و تجهیزات مشابه |
شامل الزامات دقت و ایمنی |
|
لولههای فشار ساده |
2009/105/EC |
ایمنی لولههای تحت فشار ساده |
شامل لولههای سیال و گازی |
مناطق مستعد آزمایشگاهی با گواهینامه ATEX
شرکت بایرمن با ارائه کابینتها و صفحه رویه و انوع تجهیزات آزمایشگاهی دارای گواهینامه ATEX (اتکس)، محیط کار را در مناطق مستعد ایمن میسازد. این تجهیزات:
- دارای گواهینامه ضد انفجار اتکس هستند.
- مطابق با استانداردهای اروپایی تولید شده و علامت ضد انفجار دارند.
- برای تجهیزات برای جوهای بالقوه انفجاری مناسب هستند.
تمامی امکانات ازمایشگاهی با در نظر گرفتن زون بندی حادثه و مشخصات محیط نصب طراحی میشوند. علاوهبر این، هر دستگاه و کابینت دارای کد ATEX معتبر است تا مطمئن شویم تجهیزات مطابق با الزامات قانونی و استانداردهای ایمنی نصب شدهاند.
به طور خاص، در زون 2 تجهیزات به گونهای نصب میشوند که حتی در صورت نشت جزئی گاز یا بخار، احتمال وقوع انفجار صفر باشد و رعایت زون بندی حادثه کامل انجام شود.
انفجار به یک افزایش شدید در حجم و آزاد شدن ناگهانی انرژی میگویند که معمولاً با افزایش دما و آزاد شدن گاز همراه است.
گواهینامه ATEX و IECEX چیست و چه تفاوتی با هم دارند؟
گواهینامه ATEX یک استاندارد اروپایی است که تضمین میکند تجهیزات و دستگاهها برای کار در محیطهای دارای جوهای بالقوه انفجاری (گاز، بخار یا گرد و غبار) ایمن هستند. این گواهینامه در اتحادیه اروپا الزام قانونی دارد.
IECEX استاندارد بینالمللی است که همان هدف ایمنی در محیطهای انفجاری را دنبال میکند، اما برای کاربرد جهانی طراحی شده و شامل الزامات تست و صدور گواهینامه بینالمللی میباشد.
به طور خلاصه، ATEX منطقهای و قانونی در اروپا است، در حالی که IECEX استاندارد بینالمللی و اختیاری است، اما هر دو برای پیشگیری از انفجار در محیطهای مستعد استفاده میشوند.
|
ویژگی |
گواهینامه ATEX |
IECEX |
|---|---|---|
|
منطقه صدور |
اروپا (EU) |
بینالمللی |
|
نوع قانونگذاری |
الزامی قانونی در اتحادیه اروپا |
اختیاری، استاندارد بینالمللی |
|
دامنه کاربرد |
تجهیزات و محیط کاری در اروپا |
تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی در سراسر جهان |
|
استاندارد انفجار |
مطابق دستورالعمل 2014/34/EU |
مطابق استانداردهای IEC (IEC 60079) |
|
استانداردهای تست |
آزمایشها طبق دستورالعمل اروپایی |
آزمایشها طبق استاندارد IECEX، شامل تستهای جهانی |
“سوالات متداول گواهینامه ATEX و اهمیت آن در تجهیزات آزمایشگاه”
مناطق مستعد به فضاهایی گفته میشود که احتمال وجود جوهای بالقوه انفجاری شامل گاز، بخار یا گرد و غبار در آنها وجود دارد و در صورت وجود یک منبع جرقه، انفجار رخ میدهد. این مناطق بر اساس غلظت ماده اشتعالپذیر، مدت زمان حضور آن و احتمال تماس با منابع جرقه طبقهبندی و زونبندی حادثه میشوند تا اقدامات ایمنی مناسب مانند استفاده از تجهیزات دارای گواهینامه ATEX انجام شود.
در پاسخ به سوال زون 2 چیست باید گفت، منطقهای با احتمال کم وجود جو انفجاری است، اما تجهیزات نصبشده باید دارای کد ATEX و علامت ضد انفجار باشند.
تمامی تجهیزات الکتریکی، کابینتها و سکوبندیهای آزمایشگاهی که در زونبندی حادثه قرار دارند، باید دارای گواهینامه atex باشند.
برای اطمینان از ایمنی کارکنان در مناطق مستعد و جلوگیری از وقوع حوادث، تمامی تجهیزات بایرمن دارای گواهینامه ATEX (اتکس) و علامت ضد انفجار هستند.
