تجهیزات آزمایشگاهی و معرفی 25 مورد از آنها به همراه کاربرد
فهرست محتوا
Toggleتجهیزات آزمایشگاهی و یا لوازم آزمایشگاهی از اولین مواردی است که همه کارکنان آزمایشگاه باید با آن آشنایی کامل داشته باشند. همچنین مسلط بودن بر نحوه کار دستگاهها و تجهیزات آزمایشگاهی و لوازم آزمایشگاهی، برخورد صحیح با دستگاهها و انواع لوازم آزمایشگاهی در زمان خرابی، عیبیابی و برخورد مناسب در هنگام بروز سایر حوادث برای پرسنل آزمایشگاه مفید و کاربردی است. داشتن لیست تجهیزات آزمایشگاهی کامل و بهروز، علاوهبر افزایش ایمنی، به مدیریت بهتر آزمایشگاه و برنامهریزی صحیح برای انجام آزمایشها کمک میکند.
آشنایی با لوازم آزمایشگاهی ساده، مانند شیشهآلات و چینیآلات، پایهای است که کارکنان تازهکار را با وسایل آزمایشگاهی مختلف آشنا میکند. اطلاع از انواع وسایل آزمایشگاهی، استفاده صحیح از وسایل آزمایشگاه شیمی و بررسی لیست لوازم آزمایشگاهی موجود، باعث کاهش خطاها و افزایش بازدهی در کارهای روزمره آزمایشگاهی میشود. در ادامه این مطلب از وبسایت سکوبندی آزمایشگاهی به بررسی و آشنایی لوازم آزمایشگاهی و لوازم آزمایشگاه شیمی میپردازیم.

لیست تجهیزات آزمایشگاهی
انواع وسایل آزمایشگاهی که در لیست لوازم آزمایشگاهی آمده، در تمام آزمایشگاهها مشترک بوده و معمولا استفاده میشوند. در ادامه توجه شما را به لیست تجهیزات آزمایشگاهی جلب مینماییم:
|
ردیف |
نام تجهیزات |
دستهبندی |
|---|---|---|
|
1 |
هات پلیت |
وسایل گرمایشی و حرارتی |
|
2 |
فریزر آزمایشگاهی |
وسایل سرمایشی |
|
3 |
هود شیمیایی |
هودها |
|
4 |
انکوباتور |
وسایل کشت و انکوباسیون |
|
5 |
شیکر لوله ورتکس |
وسایل مخلوطکننده و شیکر |
|
6 |
ترازوهای آزمایشگاهی با دقتهای مختلف |
وسایل سنجش و اندازهگیری |
|
7 |
شیشهآلات آزمایشگاهی |
وسایل شیشهای و چینی |
|
8 |
سانتریفیوژ |
وسایل سانتریفیوژ و فیلتراسیون |
|
9 |
اتوکلاو رومیزی و ایستاده |
تجهیزات ضدعفونی و استریل |
|
10 |
آب مقطرگیری یکبار تقطیر |
تجهیزات آب و محلول |
|
11 |
میکروسکوپ |
تجهیزات اپتیکی |
|
12 |
انواع میز بندی آزمایشگاه یکطرفه و دوطرفه |
میزها و میز بندی |
|
13 |
انواع شیرآلات آزمایشگاهی |
شیرآلات آزمایشگاهی |
اتوکلاو (به فرانسوی: Autoclave) وسیلهای برای استریل کردن ابزار پزشکی و آزمایشگاهی در فشار و دمای بالا و با استفاده از بخار آب است.بسیاری از اتوکلاوها برای استریل کردن تجهیزات و لوازم مورد استفاده قرار میگیرند که با قرار دادن آنها به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه (بسته به حجم بار و محتویات) در معرض بخار اشباع ۱۲۱ درجه سلسیوس (۲۴۹ درجه فارنهایت) این کار انجام میشود.
در ادامه به توضیحات برخی از انواع لوازم آزمایشگاهی و تجهیزات آزمایشگاهی میپردازیم:

هات پلیت از انواع لوازم آزمایشگاهی
هات پلیت یکی از تجهیزات آزمایشگاهی و لوازم آزمایشگاهی عمومی است که برای ترکیب و حل کردن محلولها و گرم کردن نمونهها در آزمایشگاه کاربرد دارد. این دستگاه در انواع هات پلیت مگنتدار و هات پلیت استیرر موجود است و در آزمایشهای مختلف دما و سرعت کاربرد دارد. مایعات با استفاده از مگنت درون ظرف بدون هیچ ارتباط مکانیکی مخلوط میشوند و سرعت چرخش مایع با شکل و اندازه مگنت تعیین میشود. انرژی بهینه و سرعت دلخواه کاربر توسط برد الکترونیکی تأمین میشود و دمای صفحه حرارتدهنده توسط ترموستات قیاسی دارای حباب حسگر کنترل میگردد.

آشنایی با لوازم آزمایشگاهی آون یا فور
آون یا فور خشککننده یکی از لوازم آزمایشگاهی است که برای خشک کردن و استریل کردن ظروف شیشهای و فلزی استفاده میشود. این دستگاه در دامنه حرارتی بین دمای اتاق تا 350 درجه سانتیگراد فعالیت میکند و برخی انواع آن تا 600 درجه سانتیگراد نیز قادر به کار هستند. آون با نامهایی مانند “آون هوای داغ” یا “گرم خانه” نیز شناخته میشود.

انکوباتور آزمایشگاهی از لوازم آزمایشگاه شیمی
انکوباتور یکی از لوازم آزمایشگاهی پرکاربرد است که برای کنترل دما، رطوبت و سایر شرایط محیطی بهمنظور نگهداری و کشت نمونههای آزمایشگاهی مورد استفاده قرار میگیرد. این دستگاه دارای محفظهای بسته و ایزوله بوده و از ورود یا خروج ناخواسته دما و گازها جلوگیری میکند. در انکوباتور، هیتر قابل تنظیمی وجود دارد که به کمک المنتها دما را معمولاً در بازه 60 تا 100 درجه سانتیگراد افزایش میدهد. سنسورهای دمایی تعبیهشده در دستگاه، دمای داخلی را اندازهگیری کرده و سیستم کنترل دما که متشکل از ترموکوپلهای استاندارد یا سیستمهای مبتنی بر میکروکنترلر و PLC است، دما را در مقدار تنظیمشده ثابت نگه میدارد.
برخی انکوباتورها مانند انکوباتور یخچال قابلیت کاهش دما را دارند و برخی دیگر امکان کنترل رطوبت یا سطح CO2 را فراهم میکنند. سیستم کنترل رطوبت با استفاده از سنسورها، مخزن آب و سیستم گرمایش عمل کرده و گازهای مورد نیاز نیز از مخازن خارجی تأمین و بهصورت دقیق کنترل میشوند. انکوباتورها معمولاً دارای سرعت (shake) قابل تنظیم، مانیتورینگ پارامترها و قابلیت برنامهریزی برای تنظیم دما و رطوبت هستند که این تنظیمات بهصورت الکترونیکی انجام میشود.

چینیآلات و شیشهآلات آزمایشگاهی
شیشه و چینیآلات آزمایشگاه از دیگر لوازم آزمایشگاهی پرکاربرد محسوب میشوند که نقش مهمی در انجام آزمایشها دارند. شیشه آلات آزمایشگاهی معمولاً از جنس پیرکس یا سایر متریالهای مقاوم در برابر حرارت و مواد شیمیایی تولید میشوند و لازم است دارای تأییدیه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند. این تجهیزات برای اندازهگیری، نگهداری، مخلوط کردن و انتقال مواد مورد استفاده قرار میگیرند.
مهمترین انواع شیشهآلات آزمایشگاهی شامل بشر، ارلن، بالن تهصاف و تهگرد، بالن ژوژه، بورت، استوانه مدرج، باریل، پتریدیش، دسیکاتور شیردار و ساده، شیشهآلات پودری و مایعی سفید و رنگی، قیف دکانتور، قیف ساده، لام و لامل و پیپت میباشند.
در کنار شیشهآلات، چینیآلات آزمایشگاهی نیز کاربرد گستردهای دارند. این تجهیزات شامل بوته چینی، انواع کروزه، قایقک چینی، قیف بوخنر، کپسول چینی و سایر اقلام مشابه هستند که بیشتر در فرآیندهای حرارتی، فیلتراسیون و کار با مواد جامد مورد استفاده قرار میگیرند.

ترازوی آزمایشگاهی دیجیتال
ترازوهای آزمایشگاهی دیجیتال یکی از لوازم آزمایشگاهی و تجهیزات آزمایشگاهی عمومی به شمار میروند. این تجهیزات آزمایشگاهی در انواع یک کفهای، دوکفهای و جیبی موجود میباشند. از آنجایی که عوامل محیطی همچون دما، رطوبت، نیروی جاذبه و هوا در اندازهگیری صحیح وزن مواد نقش دارند باید عوامل مهمی در نگهداری ترازوی آزمایشگاهی در نظر گرفته شود که در ادامه به برخی از مهمترین آنها اشاره شده است:
- ترازو باید در مکانی دور از جریان هوا، در وضعیت کاملاً افقی و در محلی ثابت و بدون ارتعاش قرار گیرد. پیش از هر اندازهگیری ابتدا ترازو را صفر کنید.
- از ظرفهای کوچک برای وزن نمودن استفاده کنید و از به کار بردن ظروف پلاستیکی خودداری نمایید.
- ظرف و مادهای که قصد وزن نمودن آن را دارید پیش از توزین آن را به حرارت اتاق برسانید.
- از دست استفاده نکنید و بهجای آن پنس را به کار ببرید.
- از قرار دادن مستقیم مواد شیمیایی روی کفه ترازو خودداری نمایید و از ظروف توزین مانند بشر، شیشه ساعت و … استفاده کنید.
- مادهای که وزن میکنید را وسط کفه ترازو قرار دهید.
- ترازوی آزمایشگاهی را همیشه تمیز نگهدارید. در صورت ریختن مواد شیمیایی سریعا ترازو را با استفاده از الکل 70 درصد تمیز نمایید و عوامل بیولوژیکی را پاکسازی کنید.
- برای اطمینان از دقت اندازهگیریها علاوهبر کالیبراسیون داخلی، در فواصل زمانی مشخص توسط وزنههای کالیبره با وزن معین، آن را بررسی نمایید.

الکل سنج از لوازم آزمایشگاه شیمی
گاهی برخی از مواد الکلها را با خلوص تعیین شده نمیفروشند. اتانول سنج یا الکل سنج برای سنجش و اندازه گیری مقدار الکل در مایعات، آبمیوهها و مشروبات الکلی مورد استفاده قرار میگیرد. الکل سنج وسیلهای شیشهای با رنج اندازه گیری 0 تا 100 درصد است که میتواند در خانه، آزمایشگاههای تشخیص طبی و مدارس مورد استفاده قرار میگیرد.
ابزارهای سنجش در لیست تجهیزات آزمایشگاهی
جهت اندازه گیری در آزمایشگاه برای سنجش دما، ph و… از ابزارهای سنجش یکی از تجهیزات آزمایشگاهی استفاده میشود.

میکروسکوپ ها از جمله وسایل آزمایشگاه شیمی
میکروسکوپها به دانشمندان برای مطالعه ارگانیسمها، سلولها و ساختارهای کریستالی و ساختارهای مولکولی کمک میکنند. آنها یکی از مهمترین ابزارهای تشخیصی در زمانی که دکترها نمونههای بافتی را معاینه میکنند میباشند.
سوالات متداول کاربران در رابطه تجهیزات آزمایشگاهی
منظور از تجهیزات آزمایشگاهی وسایلی است که در تمامی آزمایشگاهها وجود داشته و در آزمایشگاههای مختلف یکسان هستند. مانند ترازو، میکروسکوپ و….
زیرا به افراد کمک میکنند تا نتایج دقیقتری از آزمایش را به دست آورند به همین دلیل از اهمیت ویژهای برخوردارند.
لوازم جانبی تجهیزات آزمایشگاه دارویی شامل شیشهآلات، چینیآلات، پیپت و سمپلر، فیلترها، سینک و شیرآلات آزمایشگاهی، میز توزین، هود، دستکش، ظروف نگهداری مواد، تجهیزات ایمنی و ابزارهای تمیزکاری میباشد.



























