9 تا از استانداردهای طراحی آزمایشگاه شیمی
طراحی آزمایشگاه شیمی نیازمند رعایت استانداردها و اصول مشخصی است تا محیطی ایمن و کارآمد برای پرسنل فراهم شود. همانطور که میدانید در آزمایشگاههای شیمی عموما مواد شیمیایی و اسیدی پرخطری مورد استفاده قرار میگیرند. از اینرو لازم است استانداردهای طراحی آزمایشگاه شیمی مورد بررسی و ارزیابی قرارگرفته و در زمان راهاندازی آزمایشگاه، اصول طراحی آزمایشگاه شیمی اجرا گردد.
با رعایت استانداردها و استاندارد دما و رطوبت آزمایشگاه، محیطی ایمن برای کارکنان آزمایشگاه فراهم شده و با آرامش خاطر به انجام فعالیتهای خود میپردازند. از سوی دیگر رعایت استاندارد شرایط محیطی آزمایشگاه شیمی در روند انجام تحقیقات و نتایج دقیقتر آزمایشات نقش بسیار موثری دارند. ب
ا توجه به اهمیت استانداردها و استاندارد فضای آزمایشگاه در طراحی آزمایشگاه شیمی در ادامه این مطلب از وب سایت شرکت سکوبندی آزمایشگاه بایرمن به بررسی مهمترین موارد آن و الزامات آزمایشگاه شیمی و ویژگیهای یک آزمایشگاه استاندارد میپردازیم.
جزئیات طراحی و الزامات آزمایشگاه شیمی
ایجاد آزمایشگاه شیمی نیازمند رعایت و بکارگیری استانداردهای طراحی آزمایشگاه شیمی میباشد تا بتوان با ترکیب دقیقی از عناصر فراوان و متنوع و اجرایی شدن آنها به میزان زیادی از بروز مشکلات بالقوه در این فضای تحقیقاتی پیشگیری کرد. از این رو در آغاز راه اندازی آزمایشگاه شیمی با مهمترین رکن سیستم مدیریت کیفیت که مدیریت عدم انطباق میباشد روبهرو خواهید شد.
به همین منظور در طراحی فضای تحقیقاتی برای فعالیتهای شیمیایی با رعایت تمامی استاندارها از بروز خطا و عدم انطباق تجهیزات جلوگیری نمایید. از این رو لازم است هنگام طراحی آزمایشگاه شیمی جزئیات زیر را در نظر بگیرید و پیش از تاسیس و تاسیس آزمایشگاه بررسی نموده و تجهیزات مورد نیاز را تهیه نمایید:
|
جزئیات طراحی |
توضیحات / الزامات |
|---|---|
|
طراحی استاندارد اولیه فضای پژوهشی |
رعایت اصول پایه طراحی برای ایجاد محیط کارآمد و ایمن |
|
جداسازی فضاها |
با توجه به کاربری و تعداد پرسنل، فضاها باید به صورت دقیق و استاندارد جدا شوند |
|
کابینتبندی |
انجام کابینتبندی با استانداردهای آزمایشگاهی و استفاده از تجهیزات تخصصی |
|
تهویه و نور |
تأمین تهویه مناسب و استفاده از هودهای شیمیایی با کیفیت و نور استاندارد |
|
سیستم برق و اتصالات |
نصب سیستم برق و اتصالات ایمن و استاندارد برای تجهیزات، حمل نمونهها و کمد نگهداری مواد شیمیایی |
اهمیت انعطافپذیری طراحی فضای فیزیکی آزمایشگاه شیمی
از دیگر جزئیاتی که به عنوان استانداردهای طراحی آزمایشگاه شیمی باید توجه شود انعطافپذیری در طراحی فضای فیزیکی میباشد. این فضا باید در صورت لزوم امکان تغییر کاربری داشته باشد. همچنین باید به گونهای آیندهنگر طراحی شود و فضای کافی برای تجهیزاتی که در آینده به آزمایشگاه اضافه خواهد شد در نظر گرفته شود.
همچنین طراحی فضای اولیه تناسب لازم برای رشد عملکرد و توسعه تستهای آزمایشگاهی را داشته باشد. در راستای طراحی صحیح و استاندارد لازم است از نظرات کارشناسان و مشاورههای شرکتهایی که در زمینه راهاندازی آزمایشگاه فعالیت دارند استفاده نمایید و از پرداخت هزینههای اضافی و دوبارهکاریهای آینده جلوگیری نمایید.
در این راستا شرکت بایرمن مشاورهها و راهنماییهای دقیقی در زمینه راه اندازی آزمایشگاه شیمی و سایر کاربریهای آزمایشگاهی ارائه مینماید.
تیم نظارتی بر استانداردهای طراحی آزمایشگاه شیمی
هنگام طراحی آزمایشگاه شیمی افرادی که در زمینه طراحی فیزیکی فضا نظرات کارشناسی ارائه مینمایند شامل کارشناسان زیر میباشند:
|
نقش / تیم نظارتی |
وظایف و توضیحات |
|---|---|
|
مسئول فنی آزمایشگاه |
نظارت کلی بر رعایت استانداردها و عملکرد صحیح آزمایشگاه |
|
تیم کارشناسان فنی آزمایشگاه |
ارائه مشاوره تخصصی و نظارت بر بخشهای مختلف فنی آزمایشگاه |
|
تیم مهندسین و معماران |
طراحی فیزیکی آزمایشگاه مطابق با اصول استاندارد و ایمنی |
|
تیم اجرایی سکوبندی و میزبندی آزمایشگاه |
نصب و اجرای تجهیزات، کابینتها و میزها طبق استانداردهای آزمایشگاهی |
برای نمونه اگر برای سیستم سکوبندی و کابینت بندی آزمایشگاه خود به منظور صرفهجویی در هزینههای خود از یک سازنده کابینتهای آشپزخانه به جای شرکت معتبر سکوبندی آزمایشگاهی استفاده نمایید، در آینده نزدیک با مشکلات زیادی مواجه شده و مجبور به دوباره کاری و پرداخت هزینههای گزاف برای تعمیرات و تعویض سکوها خواهید شد.
ضمن اینکه روند کاری پرسنل و نتایج آزمایشات نیر با افت کم و کیفیت کم روبهرو خواهد شد و نارضایتی پرسنل را نیز به همراه خواهد داشت. پس لازم است تیمی از کارشناسان بر استانداردهای طراحی آزمایشگاه شیمی نظارت داشته باشند.
مهم ترین استاندارد شرایط محیطی آزمایشگاه شیمی
در ادامه به مهمترین استانداردهای اصول طراحی آزمایشگاه اشاره کردهایم:
|
مورد |
استاندارد |
|---|---|
|
میز توزین و ترازو |
نصب ترازو روی میز استاندارد و قرارگیری دور از درب و پنجرهها |
|
شیرهای گاز |
نصب حداقل ۳ نوع شیر: اضطراری گاز طبیعی، قطع و وصل مرکزی، و شیرهای گاز مصرفی روی سکوبندی |
|
رویه میز و سینک |
استفاده از سطوح سینک آزمایشگاه و شیرآلات آزمایشگاه ضد اسید و مقاوم در برابر مواد شیمیایی |
|
مصالح ساختمانی |
انتخاب مصالح نسوز و غیرقابل اشتعال، کف پوش مقاوم به مواد اسیدی و قلیایی |
|
تهویه و هود |
جریان هوای مناسب، استفاده از فیوم هود و فن آزمایشگاهی |
|
سرعت هوا در هود |
در ورودی هود هنگام باز بودن دربها/پنجرهها، سرعت هوا روی ۲۵ سانتیمتر بر ثانیه تنظیم شود |
|
رطوبت |
رطوبت آزمایشگاه بین ۲۵ تا ۷۵٪ |
|
دما |
دمای آزمایشگاه بین ۲۱ تا ۲۵ درجه سانتیگراد، با سیستم سرمایشی و گرمایشی مناسب |
|
دوش و چشم شوی اضطراری |
نصب در محل مناسب و در دسترس پرسنل |
برای مطالعه بیشتر این متن از وب سایت ویکیپدیا پیشنهاد میشود:
اتمسفر آزمایشگاه استاندارد به محیطی با دما و رطوبت نسبی مشخص که دقت اندازهگیری هرکدام معلوم باشد گفته میشود.[۱] این شرایط برای هر استاندارد بهطور مجزا مشخص میشود. برای مثال اتمسفر آزمایشگاه استاندارد در استاندارد ASTM C158 به صورت 21±2°C و رطوبت نسبی ۴۰±۱۰٪[۲] و در استاندارد ASTM D618 به صورت 25°C و رطوبت نسبی ۵۰٪ تعریف شدهاست.
ایمنی استاندارد های طراحی آزمایشگاه شیمی
برای ایجاد یک طراحی آزمایشگاه شیمی ایمن و کارآمد، رعایت نکات ایمنی در طراحی و ساخت آزمایشگاه و همچنین در نحوه چیدمان آزمایشگاه شیمی اهمیت ویژهای دارد. علاوهبر رعایت استانداردهای طراحی آزمایشگاه، توجه به شرایط محیطی آزمایشگاه و اجرای استاندارد شرایط محیطی آزمایشگاه شیمی باعث افزایش ایمنی و کیفیت عملکرد پرسنل میشود.
در ادامه به بررسی نکات کلیدی ایمنی طراحی آزمایشگاه شیمی میپردازیم:
- در آزمایشگاههای شیمی هرگز به تنهایی فعالیت نداشته باشید؛ همیشه فعالیتها باید به طور گروهی انجام شوند.
- در محیط آزمایشگاه شیمی به هیچ عنوان غذا صرف نکنید.
- تمام ظروف حاوی مواد آزمایشگاهی باید دارای برچسب مربوطه باشند.
- استفاده از وسایل و تجهیزات حفاظت چشم در همه زمانها ضروری است.
- آزمایشگاه باید مجهز به انواع خاموشکنندههای آبی، پودر خشک شیمیایی و دیاکسید کربن باشد.
- از قرار دادن مواد مازاد در آزمایشگاه خودداری کنید.
- حلالهای آتشگیر باید در محفظههای مناسب مورد تایید NFPA و در کمدهای ضد اشتعال نگهداری شوند.
- تعداد افرادی که وارد آزمایشگاه میشوند باید مشخص باشد و از ورود افراد متفرقه جلوگیری گردد.
رعایت این نکات باعث میشود طراحی و ساخت آزمایشگاه مطابق با استاندارد آزمایشگاه باشد و نحوه چیدمان آزمایشگاه شیمی به گونهای انجام شود که ایمنی، عملکرد و بهرهوری پرسنل به حداکثر برسد.
برای دریافت مشاوره حرفهای در زمینه استانداردهای طراحی آزمایشگاه شیمی و عقد قرارداد همکاری، میتوانید با تیم متخصص شرکت بایرمن در تماس باشید.
سوالات پرتکرار کاربران در رابطه با طراحی آزمایشگاه شیمی
چیدمان آزمایشگاه شیمی باید مطابق طراحی و ساخت آزمایشگاه انجام شود، با جداسازی مناسب فضاها، سکوبندی استاندارد و رعایت ایمنی پرسنل، به گونهای که عملکرد و دسترسی تجهیزات بهینه باشد.
سیستم برق و اتصالات باید مطابق استاندارد آزمایشگاه باشد، دارای حفاظت اضافه بار، پریزهای مقاوم در برابر رطوبت و اتصال زمین، برای ایمنی پرسنل و تجهیزات حیاتی است.
استاندارد شرایط محیطی آزمایشگاه شیمی شامل دمای 21–25°C، رطوبت 25–75٪، تهویه مناسب با هودهای شیمیایی و نور استاندارد کافی برای انجام ایمن و دقیق آزمایشها است.
